Zandexploratie

Effecten van zandwinning

Om aan de alsmaar groeiende vraag naar bouw- en metselzand te kunnen voldoen, wordt zand vanaf de Noordzee gewonnen. Om de gevolgen voor ecologie en de kust goed vast te kunnen stellen, is het van belang om de effecten van de zandwinning te kunnen voorspellen. Het RIKZ van Rijkswaterstaat heeft van Directie Noordzee van Rijkswaterstaat opdracht gekregen om kennis te vergaren over de effecten van de zandwinning op de Noordzee. Op basis van deze informatie wordt bepaald of hiervoor vergunningen worden verleend. Inzicht in de kwaliteit en de waarde van het zand en de mogelijke effecten van zandwinning op sedimenttransporten en ecologie zijn van belang voor de vergunningverlening. Deze informatie wordt deels verzameld binnen het programma KUST 2005 en het EU-project Santpit.

 

Metingen

Het onderzoek is uitgevoerd met behulp van metingen met de Medusa methode die eerder langs de Noordwijkraai en voor de kust van Noord Holland zijn gedaan. Om een ruimtelijk beeld te krijgen van de kwaliteit en de waarde van het zand, zijn met het Medusa systeem kaarten gemaakt van de verdeling van korrelgrootte en het gehalte aan zware mineralen voor de kust van Noord-Holland.

 

Rekenmodellen

De effecten van zandwinning worden voorspeld met behulp van geavanceerde rekenmodellen. De kwaliteit van deze rekenmodellen staat of valt met de input van de informatie. Gedetailleerde en kwalitatief hoogstaande informatie over de korrelgrootte en de ruwheid van de waterbodem zijn hiervoor noodzakelijk. Om inzicht te krijgen in de ruimtelijke verdeling van de ruwheid van de bodem zijn metingen van wrijvingsgeluid geanalyseerd. Uit de resultaten is naar voren gekomen dat de bodemruwheid over een kustprofiel sterk varieert. Deze variatie is slechts gedeeltelijk het effect van variaties in korrelgrootte. Op een aantal locaties is de ruwheid van de bodem groter door de aanwezigheid van schelpenbanken of sleepsporen die afkomstig zijn activiteit van visserij.

 

Resultaten

De gebiedsdekkende kaarten die zijn voortgekomen uit dit onderzoek bieden Rijkswaterstaat de mogelijkheid de situatie voor de kust te simuleren in rekenmodellen. Door deze simulaties kunnen voorspellingen worden gemaakt over het gedrag van het sediment. De gegevens uit dit onderzoek worden verder door de universiteit van Utrecht gebruikt voor vervolgonderzoek.