18 mei 2009

GROOTSCHALIG ONDERZOEK NAAR AANWEZIGHEID ZINKASWEGEN IN DE KEMPEN VAN START

Op veel plaatsen in De Kempen zijn in het verleden zinkassen gebruikt als funderings- en wegverbeteringsmateriaal. Zinkassen waren in het verleden ruimschoots in het gebied voorhanden als bijproduct van de industrie. Wat destijds een mooie oplossing leek om met de zinkassen iets nuttigs te doen, bleek achteraf minder gunstig. De zinkassen bevatten namelijk een scala aan verontreinigende stoffen die schadelijk kunnen zijn voor mens en milieu. Op basis van een uitgevoerde inventarisatie is 950 kilometer weg als verdacht aangemerkt. Hiervan is in een pilot al 200 kilometer weg onderzocht. De 750 kilometer nog te onderzoeken wegen liggen verspreid over een 28-tal gemeenten in Zuidoost-Brabant en Midden-Limburg.

Sinds 2002 is het Projectbureau Actief Bodembeheer de Kempen (ABdK) bezig met het zoveel mogelijk verwijderen van zinkassen en door zinkassen verontreinigde bodem, het saneren van zwaar verontreinigde waterbodems en het bestrijden van de effecten die zware metalen in de bodem (kunnen) veroorzaken. Sinds begin 2008 is ABdK begonnen met het verifiëren van oude gegevens over zinkassen in openbare wegen. In de komende maanden wordt in opdracht van ABdK de aanwezigheid van deze zinkassen in kaart gebracht. Gelet op de schaalgrootte van het gebied betreft dit een unieke en uitdagende opgave.

Bij het in kaart brengen van zinkassen worden innovatieve geofysische onderzoekstechnieken ingezet. Deze technieken zijn eerder ontwikkeld en beproefd tijdens uitgevoerde pilots, aangevuld met de meest recente inzichten. Door het inzetten van deze onderzoekstechnieken wordt een aanzienlijke kostenbesparing gerealiseerd ten opzichte van traditioneel bodemonderzoek en worden hinder en overlast beperkt.

De nodige apparatuur wordt bevestigd aan een speciaal hiervoor ingerichte meetwagen die met een snelheid van circa 25 km/uur over de wegen zal rijden. Er worden metingen uitgevoerd naar de licht radioactieve straling, die karakteristiek is voor het oorspronkelijke zinkerts en die ook nog aanwezig is in de zinkassen ten opzichte van de relatief schone ondergrond en omgeving. Gelijktijdig wordt met een grondradar in de diepte gekeken naar de dikte van de aanwezige halfverharding-/funderingslaag van de weg. Ook zal worden gemeten in hoeverre de natuurlijke elektrische geleiding van de aardbodem ter plaatse wordt verstoord door zinkassen. Bij dit alles wordt van seconde tot seconde de plaatsbepaling geregistreerd en worden veranderingen van wegdek met digitale foto’s vastgelegd. Ter ijking van de metingen worden in een tweede stap ook nog steekproefsgewijs bodemmonsters genomen en onderzocht in het laboratorium. Na analyse van de gegenereerde gegevens wordt de aanwezigheid van zinkassen in de wegen afgeleid.

Op basis van de uitkomsten van het onderzoek worden de risico’s nader in kaart gebracht en wordt de basis gelegd voor prioriteitstelling van eventuele saneringsmaatregelen en de kosten daarvan.

Het onderzoek wordt uitgevoerd door een combinatie van de bureaus Witteveen+Bos, Tauw, Medusa Explorations BV, Fugro en Fransen Milieutechniek.